ICCCI 2025: Công nghiệp sáng tạo từ “ngành mềm” trở thành động lực tăng trưởng kinh tế mới 

Các tham luận tại Hội thảo “Truyền thông và Công nghiệp Sáng tạo trong bối cảnh Châu Á đương đại” (ICCCI 2025) đã mang đến cái nhìn toàn diện về sự mở rộng nhanh chóng của công nghiệp sáng tạo và những yêu cầu mới đặt ra cho lực lượng nhân sự trong ngành. 

Hội thảo ICCCI 2025 do Khoa Truyền thông & Sáng tạo (SoCCI), Trường Đại học Anh Quốc Việt Nam (BUV) tổ chức vừa qua đã quy tụ hơn 30 học giả, chuyên gia và các nhà nghiên cứu trẻ đến từ nhiều quốc gia trong khu vực.  

Chương trình hội thảo gồm năm phiên chuyên môn, tập trung vào các xu hướng chuyển đổi số, bản sắc văn hóa trong môi trường truyền thông mới, vai trò của nội dung do người dùng tạo, tác động của kinh tế – chính sách truyền thông số và sự thay đổi trong hành vi tiêu dùng kỹ thuật số. 

Bước chuyển dịch của ngành công nghiệp sáng tạo 

Trong phần phát biểu mở màn, GS. Rick Bennett – Phó Hiệu trưởng kiêm Phó Chủ tịch BUV đưa ra một nhận định mang tính khởi điểm cho toàn bộ hội thảo: “6,1% GDP toàn cầu đến từ công nghiệp sáng tạo. Điều đó cho thấy chúng ta không nói về nghệ thuật như một dạng giải trí đơn thuần, mà đang nói về một nền kinh tế thực thụ”, ông khẳng định. 

Phát biểu này phá vỡ quan điểm quen thuộc của đa số khi coi sáng tạo là một “ngành mềm” phụ thuộc cảm hứng. Thay vào đó, nhiều quốc gia đã coi ngành sáng tạo như một trụ cột kinh tế nơi thiết kế, truyền thông thị giác, phim ảnh, hoạt hình và nghệ thuật số tạo ra giá trị thương mại, văn hóa và thương hiệu quốc gia. 

 GS. Rick Bennett phát biểu khai mạc sự kiện

Từ góc nhìn Việt Nam, PGS.TS Nguyễn Hoàng Ánh (Đại học Ngoại thương) chia sẻ ngành sáng tạo đóng góp khoảng 3% GDP Việt Nam, thấp hơn mức trung bình 5% của thế giới. Tuy nhiên, Chính phủ hướng đến mục tiêu 8% vào năm 2035, phản ánh kỳ vọng đưa sáng tạo trở thành động lực tăng trưởng mới của nền kinh tế. 

PGS.TS Nguyễn Hoàng Ánh đánh giá sự phát triển của ngành công nghiệp sáng tạo mang đến cả cơ hội lẫn thách thức  

Ở chiều cạnh công nghệ, TS. Nick Zhang từ Đại học Hong Kong Baptist bổ sung một tầng nghĩa quan trọng: Trí tuệ nhân tạo đang thúc đẩy sự tái cấu trúc toàn diện trong hoạt động sáng tạo, làm tăng nhu cầu nhân lực biết kết hợp cả tư duy nghệ thuật lẫn kỹ năng công nghệ. 

Chiều kích văn hóa trong lĩnh vực sáng tạo tại Việt Nam 

Một điểm nhấn quan trọng của hội thảo đến từ tham luận của ông Lê Quốc Vinh, Chủ tịch Tập đoàn LeBros. Ông nhấn mạnh rằng Việt Nam đang sở hữu hệ thống di sản, ẩm thực, nghệ thuật và đời sống đương đại phong phú – những chất liệu có thể trở thành nền tảng cho sức mạnh mềm trong tương lai.  

Bài trình bày của ông Lê Quốc Vinh về vai trò then chốt của Truyền thông và Công nghiệp sáng tạo trong việc phát huy sức mạnh mềm của Việt Nam 

Ông cho rằng truyền thông và sáng tạo, khi được kết hợp đúng cách, có thể biến kho tàng văn hóa thành giá trị kinh tế và bản sắc quốc gia hiện đại. Điều này đòi hỏi một lực lượng sáng tạo có năng lực giải mã văn hóa và chuyển hóa nó thành hình ảnh, biểu tượng và câu chuyện hấp dẫn và nhất quán trong môi trường truyền thông mới. 

Chiều sâu văn hóa cũng được Diễn giả Betty Ann D. Estrada, Giảng viên Trường Đại học Quốc gia Philippines – Dasmariñas thể hiện qua bài tham luận “Giải mã cấu trúc văn hóa K-Pop và fandom trong phim Netflix – K-Pop Demon Hunters”. Việc kể chuyện bằng hình ảnh, đặc biệt thông qua hoạt hình và nhân vật, đang trở thành “ngôn ngữ” của thế hệ trẻ châu Á.

Diễn giả Betty Ann chia sẻ tại hội thảo về yếu tố văn hóa trong nghệ thuật kể chuyện bằng hình ảnh  

Bên cạnh đó, bài trình bày của diễn giả Vi Thị Phương – Giảng viên Đại học Khoa học Thái Nguyên về YouTube và việc lan tỏa văn hóa ẩm thực Việt Nam – Malaysia cho thấy câu chuyện văn hóa chỉ có thể đi xa khi được truyền tải bằng hình ảnh và ngôn ngữ trực quan hấp dẫn. Điều này khẳng định vai trò thiết yếu của năng lực thiết kế, minh họa và kể chuyện bằng hình ảnh trong việc xây dựng bản sắc quốc gia. 

Nắm bắt nhu cầu nhân lực sáng tạo tăng mạnh, Khoa Truyền thông & Sáng tạo tại BUV phát triển các chương trình đáp ứng thị trường như Truyền thông chuyên nghiệp, Sản xuất phim & Truyền thông và Ứng dụng sáng tạo đương đại. Đặc biệt, hai chương trình mới theo hình thức song bằng cùng Đại học Manchester Metropolitan, bao gồm Thiết kế Đồ họa (Graphic Design) và Minh họa & Hoạt hình (Illustration & Animation), được xây dựng nhằm trang bị cho sinh viên tư duy concept vững chắc, năng lực mỹ thuật, khả năng ứng dụng công nghệ và kỹ năng kể chuyện bằng hình ảnh. 

Không gian sáng tạo đa chiều tại ICCCI 2025 

Song song với các phiên học thuật, hội thảo còn mang đến một không gian sáng tạo giàu trải nghiệm, giao thoa giữa nghiên cứu và thực hành, bao gồm triển lãm nghệ thuật đương đại, lễ ra mắt cuốn sách Cinematographer’s Canvas của đạo diễn Timo Heinänen và buổi chiếu phim nghệ thuật The Rats của đạo diễn Juha Rosma. 

Trưởng Khoa Truyền thông và Sáng tạo – Tiến sĩ Paul David John Moody chia sẻ: “Với sự đóng góp của các góc nhìn học thuật đa dạng trong khu vực và thế giới, hội thảo hướng đến không gian đối thoại đa chiều về những tác động xã hội, văn hóa, và kinh tế của truyền thông số trong việc định hình tương lai của nền kinh tế sáng tạo trong bối cảnh hiện nay”. 

Hơn cả một diễn đàn học thuật, ICCCI 2025 khẳng định sự tăng trưởng mạnh mẽ của các ngành công nghiệp sáng tạo và nhu cầu cấp thiết về nguồn nhân lực được đào tạo bài bản trong các lĩnh vực thiết kế, truyền thông, minh họa, hoạt hình, phim, media và nhiều lĩnh vực khác trong hệ sinh thái sáng tạo. Những ngành này được dự báo sẽ giữ vai trò ngày càng quan trọng trong việc định hình nền kinh tế sáng tạo của Việt Nam trong những năm tới, và giáo dục sẽ là chìa khóa để xây dựng đội ngũ nhân lực sẵn sàng đóng góp vào sự phát triển đó.